De invloed van de werkomgeving op werkgeluk

 
Er is een verband tussen de fysieke werkomgeving en het werkgeluk van medewerkers. Dit blijkt uit het afstudeeronderzoek van Lisanne Havekes, student facility management aan de Hogeschool Utrecht. Zij onderzocht hoe Human Facility Management de fysiek werkomgeving kan inzetten om het werkgeluk van medewerkers te verhogen. In dit artikel deelt zij de 5 belangrijkste omgevingsfactoren die invloed hebben op werkgeluk. 
 
Fanny Nagelmaeker begeleidde Lisanne Havekes bij haar afstudeeronderzoek in de rol van praktijkcoach en samen schreven zij dit artikel. 
 
Werkgeluk is een populair thema en levert veel voordelen op, zowel voor de medewerker als de organisatie. Zo is in eerder onderzoek aangetoond dat gelukkige medewerkers onder andere beter presteren (43%),  minder verzuimen (66%) en loyaler zijn naar werkgever en klant (30%) (Gallop & Forbes, 2018). Ook is steeds meer bekend over hoe organisaties werkgeluk kunnen bevorderen. Voorbeelden hiervan zijn autonomie stimuleren, ontwikkeling bieden en successen vieren. Echter, er blijkt nog weinig tot niets bekend te zijn over de invloed van de werkomgeving op werkgeluk. 
 

Het Human Facility Management model

Om te onderzoeken wat de invloed van de werkomgeving is op werkgeluk ontwikkelde Lisanne een nieuw model: Het Human Facility Management model (HFM model). Het model is gebaseerd op een combinatie van de behoeftepiramide van Maslow, de hygiëne-motivatie theorie van Herzberg en het P3F model en koppelt fysiologische aspecten aan werkgeluk.
 

HFM Model | De 5 belangrijkste omgevingsfactoren in relatie tot werkgeluk

De bekende motivatietheorie van Maslow, die een hiërarchisch verband ziet tussen de verschillende behoeften van medewerkers (eerst Fysiologisch, dan Veiligheid, dan Sociaal, dan Waardering en tenslotte Ontplooiing), is ook van toepassing op de werkomgeving. Zolang de basis niet op orde is, zal werkgeluk niet bereikt worden. Op basis van haar onderzoek deelt Lisanne de 5 belangrijkste omgevingsfactoren die invloed hebben op werkgeluk. 
 
1. Verlichting | Dynamische ledverlichting die het ritme van de biologische klok nabootst 
Onbewust heeft licht effect op verschillende processen in ons lichaam. Licht stelt ons niet alleen in staat om te zien, want licht stimuleert ons en beïnvloedt onze stemmingen en activiteitenniveau’s. Gebrek aan daglicht is een belangrijke veroorzaker van depressies. Onze lichamelijke reactie op licht hangt af van verschillende kenmerken zoals; kleuren, intensiteit en timing. Wanneer het bioritme verstoord wordt doordat iemand te lang in een ruimte verblijft met kunstlicht, neemt de productiviteit af. Een manier om de nachtrust van medewerkers te verhogen is door middel van dynamische ledverlichting die de dag- en nachtcyclus van zonlicht nabootst. Het nabootsen van de cyclus ondersteunt de biologische klok van medewerkers en zorgt voor een betere nachtrust en welzijn. 
 
2. Voeding | Aanbieden van gezond voedsel in de organisatie 
Gezonde voeding is belangrijk om tal van redenen.  Zo heeft vitaliteit, wat bereikt wordt met gezonde voeding, een sterk verband met werkgeluk. Niet voor niets wordt in veel organisaties aandacht besteedt aan het aanbieden van gezonde voeding. Een strategie die kan helpen om medewerkers te stimuleren gezonde voeding te eten is het toepassen van ‘nudging’. Nudging is een methode om met een klein een duwtje in de goede richting bepaald gedrag te bevorderen, zonder daarbij de keuzevrijheid van mensen te beperken. Voorbeelden van nudging in relatie tot gezonde voeding zijn: 
  • Aantrekkelijk presenteren: Mensen hebben een voorkeur voor mooie, aantrekkelijke opties. Dus als je de gezondere keuze aantrekkelijker maakt, zullen medewerkers er eerder voor kiezen. 
  • De gezonde keuze als standaard: Als je broodjes aanbiedt, bied dan standaard volkorenbrood aan en laat leerlingen vragen naar witbrood.
 
3. Beweging | Stimuleren van beweging door middel van lunchwandelingen en fitnessruimtes 
In onze huidige maatschappij zit het merendeel van de medewerkers achter een laptop of computer en beweegt onvoldoende. Spijtig, want uit onderzoek blijkt dat beweging een belangrijke factor is om ziekteverzuim tegen te gaan. Ook heeft het een positief effect op de mentale gezondheid van medewerkers en productiviteit. Het is dus belangrijk om beweging te stimuleren. Steeds meer organisaties bieden wandellunches aan en sportfaciliteiten. Een manier om beweging te combineren met werk is door wandeloverleggen aan te bieden. O.a. Triodos Bank en Gemeente Utrecht experimenteren hiermee. 
 
4. Comfort | Het bevorderen van het comfort op basis van variërende werkplekken, binnenklimaat en planten 
Uit het literatuuronderzoek van Lisanne blijkt de inrichting van werkplekken, kleur, planten en het binnenklimaat een verband te hebben met werkgeluk. Het is hierbij belangrijk om variatie aan te bieden om zo in te kunnen spelen op de verschillende behoeftes van medewerkers. Er is niet one-size-fits-all. 
 
5. Ontmoeten | Faciliteren van ontmoetingsplekken
Ontmoetingsplekken stimuleren sociale relaties tussen medewerkers en hebben een positief effect op werkgeluk. Dit verband uit zich voornamelijk in verhoging van de productiviteit en de tevredenheid van medewerkers. Uit een onderzoek van Boston University is naar voren gekomen dat in organisaties waar de lunchtafels in de kantine in lengte vergroot werden, de prestaties en productiviteit met 10% verbeterde. Het is dus belangrijk om ontmoetingsplekken in te richten. 
 

Tot slot 

Lisanne adviseert organisaties om zich te verdiepen in de behoeften van de medewerkers. Hierbij is het belangrijk dat de focus verschuift van werkbeleving naar werkgeluk. Werkgeluk als uitgangspunt zal een grote succesfactor worden in organisaties mits deze goed wordt uitgevoerd. Daarom ligt er urgentie bij verdieping op dit onderwerp, maar ook experimenteren is belangrijk. Kijk wat werkt voor jouw organisatie en stel hierbij de medewerker centraal.
 
 
 
 

Meer weten?

Fanny Nagelmaeker

Fanny Nagelmaeker
Bel of app mij 06 12934265
of mail naar fanny@brightlighters.nl

Innovatie in je mailbox

Bedankt voor uw aanmelding!